Şuanda 29 konuk çevrimiçi
BugünBugün218
DünDün1166
Bu haftaBu hafta6320
Bu ayBu ay30269
ToplamToplam10108769
Sağlık işleri PDF Yazdır e-Posta
Engin Erkiner tarafından yazıldı   
Cumartesi, 02 Eylül 2023 18:42


İnsanımıza sağlık konusunda bilgi vermenin anlamı olmadığını biliyorum. Yapmazlar, sonra da “ama bu yaşta da ölünür mü?” denir.

Ekim başında Hessen’de eyalet seçimi var. Yeni bir partinin afişleri dikkatimi çekti. Partinin önde gelen isteği, insan hayatını uzatma araştırmalarına özel önem verilmesi…

Eskiden 80 yıl yaşayan uzun yaşamış sayılırdı, şimdi normal oldu. 90’ı geçenlere uzun yaşamış olarak bakılıyor. Kadınlı erkekli 90 yaş üzerinde kafası çalışan, hareket etmek sorunu olmayan insanların sayısı artıyor. Bir süre sonra 100 yaş da normal sayılmaya başlayacak.

Belirli yaştan sonra insan bedeni çökermiş, unutkanlık başlarmış, zihin fonksiyonları azalırmış; bunlar uydurma şeyler. Bedeni çökmeyen, kafası da zehir gibi çalışan 90 yaş insanı var.

Bir örnek Almanya’nın tanınmış sosyolog ve filozofu Jürgen Habermas. Yaş 90 ve bu yaşında iki ciltlik Felsefe Tarihi kitabı çıkardı.

Sağlık birikimdir. Mesela yıllarca her gün birkaç paket sigara içip sonra bırakırsanız, iyi bir iş yapmış olursunuz ama o yılların da bünyeye göre değişen oranda izi kalır.

60 yaş sonrasında kadınlarda göğüs kanseri, erkeklerde prostat sorunu –büyüme ya da kanser olabilir- artar.

Düzenli muayene olmak gerekir.

İki yılda bir genel muayeneye giderim. Bu yıl da gittim. Kayda değer bir sorun bulunmuyor. Yaş 73 olunca her çeşit belirti üzerinde duruyorlar tabii. Bir tanesine yeniden bakacaklar. Muhtemelen bir şey çıkmaz ama bakmak gerek, mantıkları böyle.

Doktor PSA testi yaptırmamı istedi. Kan testi ve prostatta sorun olup olmadığını gösteriyor.

Yaptırmıştım, dedim.

Baktı, on yıl önce yaptırmışım, bu nedenle yeniden istedi.

Kanda PSA değeri 4’e kadar normal kabul ediliyor. 4’ü geçmesi prostat büyümesi demek ki 60 yaş üzeri erkeklerin yarısında olur. Kötü huylu değilse hastalık değildir. Değer 5, 6, 7 de olsa normale yakın kabul ediliyor. Daha yukarısında iş ciddileşiyor.

Neyse, kan tahlilinde buna da baktırdım.

Çıkan değere inanamadım: 0,7.

Babam iki kere prostat ameliyatı olmuştu ama bünyem anneme benzer.

Şeker, o kadar çikolata ve dondurma yememe rağmen yine normal. Karaciğer fonksiyon testleri normal. Kolesterola şaştım. Kolesterolün biraz yüksek olması yaş icabı normal kabul ediliyor. Benim 220 idi (normal değer 200), 160’a indirmişim. Az et yiyince böyle oluyor.

Bazı kan değerleri normalin üzerinde ama olsun…

Doktor da bunlara bir şey demedi.

Sağlıklı olmanın birinci şartı kilolu olmamaktır.

Birkaç kilo fazlanız olabilir ama daha fazlası olmasın.

Kilo aldınız mı, vermeniz hayli zor olur.

Kilolu insanlarda –bırakın başka sorunları- bir süre sonra dizler ağrımaya başlar. Kiloları onlar taşıyor, ağrımasın mı?

 

Vaziyet budur.