Şuanda 75 konuk çevrimiçi
Çin tarihi: kitap somutlaşırken... PDF Yazdır e-Posta
Engin Erkiner tarafından yazıldı   
Cumartesi, 25 Mart 2023 22:26


1974-1975’te Türkiye Devriminin Acil Sorunları’nı yazarken konuyla ilgili olarak kitap veya dergi bütün kaynakları okumaya karar vermiştim. Böyle de yaptım. Mesela Latin Amerika gerilla savaşlarının incelendiği bölümde Tupamaros’u isim olarak bilmeme karşın, kaynak bulamadığım için incelememiştim. Zengin ODTÜ kütüphanesi olmasaydı TDAS yazılamazdı ama orada Tupamaros ile ilgili kaynak bulunmuyordu.

Aynı anlayışı Çin konusunda uygulamak mümkün değildir. Aradan neredeyse 50 yıl geçti, şimdiki kaynaklar o zamankinden çok fazla olduğu gibi ulaşılmaları da kolaydır. Esas kaynaklar, o zaman olduğu gibi yine İngilizce olmakla birlikte Almanca kaynaklar da bulunmaktadır.

Kaynakların tamamını değil okumak dökümünü çıkarmak bile mümkün değildir. Ek olarak, belirli sayıda kaynağı okuduğunuz zaman, yenileri gittikçe eskilerine benzemektedir. Bu nedenle artık yeni kaynakları okumaktan çok kitabın planlamasına girmek ve yavaştan yazmaya başlamak gerekiyor.

Frankfurt üniversitesinde büyük bir Sinoloji kütüphanesi bulunuyor. Kütüphane taşındığı için birkaç aydır kapalıydı, bu nedenle yeni kitaplar nelerdir, bilmiyorum. Dil ve Kültür Bilimleri olarak açılan yeni binadaki yerine gideceğim ama konuyla ilgili olarak şimdiye kadar öğrendiklerimden çok farklı bilgiler bulacağımı sanmıyorum.

Kitabın adını düşündüm: Çin; sosyalizmden pazar sosyalizmine; olabilir. Sosyalizmden post sosyalizme de olabilir. Post sosyalizm terimini 1988’de Nebraska Üniversitesi’nde Çin ile ilgili bir sempozyumda Arif Dirlik kullanıyor. Post kapitalizm (1970 sonrası için kullanılır), post modernizm (ya da geç modernizm) gibi post sosyalizm de neden olmasın?

Buradaki post belirlemesi sonra anlamına geliyor ve öncekiyle ilişkili ama ondan farklı olmayı da belirtiyor.

Neyse bakalım…

İlk bölüm 1949 ya da devrim öncesinin kısa değerlendirmesini içerecektir. Bu kapsamda Konfüçyüs düşüncesinin özellikleri de belirtilecektir. Bu anlayış imparatorluk zamanından beri yıllarca imparatorluğun resmi inancı olmuştur. Sosyalizm döneminde geri plana itilir, şimdi post ya da yeni Konfüçyüsçülük olarak yeniden güncelleşmiştir.

Kitabın asıl bölümünü 1949 sonrası oluşturacaktır.

Sovyetlerin sosyalizm deneyinin taklidi ve çıkmaza giriş, İleriye Doğru Büyük Atılım ve sonuçsuzluk, Kültür Devrimi ve yine sonuçsuzluk; bu çerçevedeki Mao’nun asıl ağırlığı üstyapıya veren sosyalizm anlayışı…

1976’da Mao’nun ölümünden sonraki kısa süreli iç mücadele ve “Dörtlü Çete” denilen kesimin tasfiyesi, ardından Kültür Devrimin hedef aldığı kişilerden birisi olan ama tasfiye edilemeyen Deng Xiaoping ve ekibi önderliğinde Çin’in yaşadığı büyük değişim…

Marksist teori ve teorinin Çin Komünist Partisi tarafından kendi anlayışınca yenilenmesi, bu yenilenmenin aşamaları…

Bu değişimi yanlış hatırlamıyorsam on tane videoda anlatmıştım. Youtube’a girince TDAS Platform arayıp videoların tümünü görebilirsiniz.

Bu kez yazılı ve bazı yönlerden daha ayrıntılı olacaktır.

Çin sosyalist ama geri sayılabilecek bir ülke konumundan, dünya çapında bir güce yaklaşık 30 yılda nasıl dönüştü? Bu bölümün ağırlık merkezini bu sorunun cevaplandırılması oluşturacaktır.

Ardından Rusya ile Çin’in eksenini oluşturduğu en yeni dünya düzeni kısaca incelenecektir.

Başlıklara başka eklemeler de olabilir…

 

Zaman olarak –tahmini- Eylül diyelim…